“Mở lon Việt Nam” đã làm điên đảo giới trẻ Việt Nam

mo-lon-viet-nam

“Mở lon Việt Nam” là một chương trình quảng cáo mới của công ty Coca-Cola. Nhưng vì cách đặt khẩu hiệu mà đem lại khá nhiều rắc rối.

Thật đúng là mặt chữ thì trong sáng, những ý nghĩa thì … trong tối. 

“Mở lon Việt Nam” là gì?

Những ngày gần đây, dư luận Việt Nam bỗng dưng xôn xao với cụm từ “Mở lon Việt Nam”. Lúc ban đầu, chả ai biết nguồn gốc của cụm từ này từ đâu ra. 

mo-lon-viet-nam

Phải lên mạng đọc kỹ những bài viết của các báo, và các bài post trên Facebook thì mới “té ngửa” ra rằng đây là một chiến dịch quảng cáo của Coca-Cola.

“Mở lon Việt Nam” vốn là một chiến dịch quảng cáo của Coca-Cola nhằm ăn mừng chiến thắng của u23 Việt Nam trong thời gian vừa qua. 

Khi Coca-Cola bắt đầu chiến dịch quảng cáo này, chả có ai có ý kiến gì với cụm từ “mở lon Việt Nam” cả. Nhưng đùng một ngày, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch bỗng dưng có công văn gửi các địa phương yêu cầu chấn chỉnh hoạt động quảng cáo sản phẩm Coca-Cola. 

Và thế là “mở lon Việt Nam” rơi vào vòng xoáy của dư luận.

Có rất nhiều ý kiến cho rằng, cụm từ này chả có ý nghĩa gì đặc biệt cả. Chỉ bởi vì một số người tư tưởng “không trong sáng” nên mới suy nghĩ bậy bạ.

Nhưng cũng có rất nhiều người cho rằng, việc sử dụng cụm từ “mở lon Việt Nam” để quảng cáo là không tuân theo thuần phong mỹ tục của Việt Nam. Điều này là một điều không thể chấp nhận được và họ yêu cầu Coca – Cola phải ngay lập tức dỡ những biển hiệu quảng cáo có sử dụng cụm từ này.

Nói chung, dư luận của Việt Nam đang đưa ra rất nhiều ý kiến trái chiều với nhau về vấn đề này. Vậy thực tế thì mọi chuyện diễn ra như thế nào?

Một văn bản gây ngạc nhiên.

Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch vừa có Công văn gửi các Sở VHTTDL, Sở VHTT các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương về việc chấn chỉnh hoạt động quảng cáo sản phẩm Coca-Cola. Nội dung công văn nêu rõ: 

Hiện nay, nội dung quảng cáo sản phẩm Coca-Cola Việt Nam trên truyền hình và một số phương tiện quảng cáo có sử dụng cụm từ “Mở lon Việt Nam”.Việc sử dụng cụm từ nêu trên trong nội dung quảng cáo có dấu hiệu về hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam, đồng thời không đảm bảo thông tin rõ ràng của nội dung quảng cáo với sản phẩm, hàng hóa được quảng cáo, vi phạm các quy định tại khoản 3 Điều 8 và khoản 1 Điều 19 Luật Quảng cáo.Để kịp thời xử lý và chấn chỉnh hoạt động quảng cáo nêu trên, Cục Văn hóa cơ sở đề nghị Sở VHTTDL, Sở VHTT: Kiểm tra, rà soát hồ sơ thông báo sản phẩm quảng cáo Coca-Cola đã tiếp nhận và yêu cầu chỉnh sửa cụm từ “Mở lon Việt Nam”; yêu cầu tháo dỡ sản phẩm quảng cáo trong trường hợp tổ chức, cá nhân không thực hiện thông báo sản phẩm quảng cáo…đối với quảng cáo trên phương tiện bảng, băng-rôn.Đối với phương tiện giao thông, màn hình và các phương tiện quảng cáo khác trên địa bàn: Kiểm tra, yêu cầu chỉnh sửa hoặc tháo dỡ sản phẩm quảng cáo có sử dụng cụm từ trên; Tiến hành xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật (nếu có).

Nguồn: Cổng thông tin của Bộ VHTTDL (đăng vào tối 28/6/2019)

Ngay sau khi có công văn này, một làn sóng phản hồi đã xuất hiện trên mạng Internet. Phản hồi trái chiều có, phản hồi cùng chiều cũng có. Nhưng cũng có rất nhiều người cho rằng đây là một chuyện không đáng xảy ra bởi vì “nó quá là hài hước”.

Lon hay không lon

Dù cho có rất nhiều luồng dư luận xuất hiện trên mạng Internet hiện nay, nhưng đa số những ý kiến đều xoay quanh việc nên có từ “lon” xuất hiện trong quảng cáo của Việt Nam hay không.

Các cụ thời xưa đã có câu “Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam”. Thật sự là như vậy. 

Các từ trong tiếng Việt tuy đa nghĩa nhưng mà rõ ràng. Mà đặc trưng của tiếng Việt lại là thanh điệu. 

Những thanh điệu trong tiếng Việt gồm có ngang, sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng. Và cách để diễn tả chúng là thông qua dấu thanh.

Mỗi thanh điệu thì lại có một dấu thanh tương ứng. Và tất nhiên là thanh ngang thì không có dấu thanh. 

mo-lon-viet-nam

Tuy vậy, rất khó để có thể quyết định được liệu từ “lon” trong cụm từ “mở lon Việt Nam” có thật sự được sử dụng đúng cách hay không.

Từ “lon” trong từ điển tiếng Việt có rất nhiều nghĩa. Nghĩa phổ biến nhất là vỏ hộp sữa, rượu hoặc nước uống hình trụ bằng kim loại (lon sữa bò, lon bia, lon nước ngọt). 

Nhưng nó cũng có những nghĩa khác ít thông dụng hơn. Ví dụ như lon có thể dùng để nói về một loài vật nhỏ sống trong rừng, nhìn giống con cầy nhưng mà nhỏ hơn. 

Lon cũng có nghĩa là cái cối nhỏ, thường dùng để giã cua. Nó cũng được dùng để nói về đơn vị đo lường (điển hình là “lon gạo”, tương đương với “ống bơ”)

Và nghĩa cuối cùng của “lon” đó chính là phù hiệu, quân hàm của quân đội. Ví dụ như lon thiếu úy, lon đại tá. 

Tuy rằng nghĩa của từ “lon” không mang một chút phản cảm nào. Nhưng do nó khá giống một từ “tục tĩu” khác nên mọi người vẫn không đồng tình với việc sử dụng cụm từ “mở lon Việt Nam” để quảng cáo. 

Một ý kiến điển hình đó là bản thân từ “lon” thì không có nghĩa, nhưng từ Việt Nam là tên gọi của quốc gia. Mà tên của một quốc gia thì không thể nào sử dụng một cách tùy tiện được.

Một luồng ý kiến khác thì cho rằng, chữ “lon” bản thân nó thì không có nghĩa tục tĩu, nhưng việc sử dụng nó để đăng lên biển quảng cáo là không nên.

Bởi lẽ có thể sẽ có những người thêm dấu mũ cho từ đó, và biển quảng cáo đó sẽ trở nên “chướng mắt” không thể nào chịu được. 

Một ý kiến nổi bật khác đó là “mở lon Việt Nam” là hoàn toàn bình thường, không có bất cứ nghĩa bậy bạ gì. Nhưng việc Coca-Cola tạo nên cụm từ này mà chưa hề suy nghĩ đến ảnh hưởng của nó khi quảng cáo trên các trang mạng xã hội là không thể được. 

Có thể mọi người sẽ cảm thấy khó hiểu vì sao lại có một luồng ý kiến như vậy. Nhưng chỉ cần đăng nhập vào Facebook, Instagram, … và nhìn thấy những dòng hashtag #molonvietnam thì mọi người sẽ ngay lập tức nhìn thấy vấn đề.

mo-lon-viet-nam
Những dòng trạng thái trên Facebook

Tuy rằng có rất nhiều ý kiến trái chiều như vậy, cũng có rất nhiều ý kiến bảo vệ cho chiến dịch quảng cáo này của Coca-Cola.

Một trong những ý kiến nổi bật nhất đó là của PGS.TS Phạm Văn Tình. Ông cho rằng câu “mở lon Việt Nam” không xấu, không bàn đến việc hay dở. Nhưng về tính thẩm mỹ, đó là tùy thuộc vào người cảm thụ.

“Trong quảng cáo, slogan, người ta có quyền nói ngắn gọn và lạ. Bản thân cái lạ cũng là cách thức để tạo ấn tượng”

Giải thích của cục trưởng cục văn hóa về “mở lon Việt Nam”

Bà Ninh Thị Thu Hương (cục trưởng cục Văn hóa cơ sở thuộc Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cho rằng từ “lon” đứng một mình thì có thể bị hiểu theo rất nhiều nghĩa.

“Hãy giả sử nếu người ta thêm dấu, thêm mũ vào cho từ đó…Từ “lon Việt Nam” có rất nhiều vấn đề”.

Bà Hương còn nêu thêm rằng cụm từ “mở lon Việt Nam” rất khó hiểu, không có ý nghĩa rõ ràng. Mà theo những quy định trong Luật quảng cáo, nội dung quảng cáo phải đảm bảo thông tin đầy đủ, rõ ràng về sản phẩm, hàng hóa được quảng cáo. 

mo-lon-viet-nam

Rõ ràng, trước khi đưa ra công văn này, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã phải nghiên cứu rất kỹ lưỡng đối với nội dung quảng cáo của Coca-Cola và cụm từ “mở lon Việt Nam”. Bởi theo bà Hương, việc chữ “lon” chỉ đi một mình, không gắn với bất cứ sản phẩm gì (ví dụ như lon Coca-Cola, hay lon nước ngọt), làm cho người tiêu dùng không đươc cung cấp đầy đủ thông tin và không hiểu rõ về sản phẩm được quảng cáo. 

Theo cục trưởng cục Văn hóa cơ sở, việc để chữ “lon” trước “Việt Nam” mà không có kèm theo bất cứ một danh từ hay trạng từ nào khác (ví dụ như “ở Việt Nam”, “tại Việt Nam”,…) là rất phản cảm và dễ gây hiểu nhầm. 

Bà cho rằng Coca-Cola không thể tùy tiện dùng tên gọi của một quốc gia để sử dụng với mục đích quảng cáo, gắn với một cụm từ thiếu tính thẩm mỹ như vậy.

Hành động của Coca-Cola

Sau khi công văn được đưa ra, công ty Coca-Cola Việt Nam đã ngay lập tức gửi thư phúc đáp Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch. 

Trong thư phúc đáp, công ty đã xin tiếp nhận ý kiến chỉ đạo từ Cục Văn hóa cơ sở về nội dung quảng cáo có sử dụng cụm từ “mở lon Việt Nam” trên các phương tiện quảng cáo vi phạm các quy định trong luật Quảng cáo vế tính phù hợp thuần phong mỹ tục. 

Công ty đồng thời cũng đưa ra lý giải của mình khi sử dụng cụm từ “mở lon Việt Nam”. Ban đầu, Coca-Cola Việt Nam thiết kế một chương trình khuyến mãi mới, mà những mã khuyến mãi thì được in dưới nắm khoen của sản phẩm. 

mo-lon-viet-nam

Vậy nên công ty sử dụng cụm từ “mở lon Việt Nam” chỉ nhằm mục đích hướng dẫn người tiêu dùng cách thức xem mã khuyến mãi mà thôi. Coca-Cola đã thừa nhận rằng công ty đã không cân nhắc để các yếu tố ngữ văn khác trong cụm từ khi thiết kế khẩu hiệu này. 

Và ngay sau khi nhận được công văn từ Cục Văn hóa cơ sở, Coca-Cola Việt Nam đã nhanh chóng thay thế nội dung quảng cáo, từ “mở lon Việt Nam” thành “Cơ hội trúng vàng mỗi ngày” cho chương trình khuyến mãi sản phẩm của hãng trên truyền hình và các phương tiện quảng cáo khác. 

Tốc độ làm việc của Coca-Cola thật là nhanh như cái nháy mắt vậy.

Một chút nhận xét về “mở lon Việt Nam”

Cho dù chúng ta không thể biết rõ được có phải Coca-Cola cố ý, hay vô tình sử dụng cụm từ “mở lon Việt Nam”. Nhưng chắc chắn rằng, Coca-Cola đã được lợi không nhỏ từ sự kiện lần này. 

mo-lon-viet-nam

Từ một cụm từ dùng để quảng cáo thông thường, nhờ vụ lùm xùm này mà “mở lon Việt Nam” bỗng dưng nổi tiếng. Chính vì cái sự bất hợp lý của cụm từ, và sự can thiệp của Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã vô hình lôi kéo sự chú ý của rất nhiều người.

Câu chuyện “Mở lon Việt Nam” bỗng dưng trở thành đề tài bàn tán sôi nổi của cộng đồng mạng. Và Coca-Cola đạt được một sự phủ sóng chưa từng thấy. 

Giả sử ngay từ đầu mà Coca-Cola không sử dụng cụm từ gây tranh cãi để làm quảng cáo. Chắc cũng chả mấy ai biết về cái quảng cáo này của công ty.

Thật đúng là trong cái rủi có cái may.

Bài học rút ra sau câu chuyện “mở lon Việt Nam”

Câu chuyện “mở lon Việt Nam” đúng là một câu chuyện có một không hai tại Việt Nam. Khi mà chỉ vì một lon nước ngọt mà làm dậy sóng dư luận. 

Cũng từ đó mà chúng ta có thể rút ra hai bài học khi làm quảng cáo như sau:

Đầu tiên là khi làm nội dung quảng cáo, phải thật sự cẩn thận. Không những nội dung phải hay, độc, mà nó còn phải rõ ràng về nghĩa. 

Tránh trường hợp ý nghĩa thì một đằng nhưng người đọc có thể hiểu một nẻo.

Chuyện này ở Việt Nam thì có Coca-Cola, ở nước ngoài thì có ví dụ điển hình là Electrolux với câu quảng cáo “Nothing sucks like an Electrolux”

nothing-suck-like-an-electrolux

Tiếp theo thì chúng ta có thể sử dụng những chi tiết vô lý để tạo độ phủ sóng cho chiến dịch quảng cáo của mình. Sự kiện của Coca-Cola và “mở lon Việt Nam” không phải là lần duy nhất.

Trước đây, khi mà MT-P ra MV Lạc trôi, dư luận cũng “dậy sóng” với đôi giày sneaker trong một MV chủ đề cổ trang. Nhưng thực ra, đó là một chiêu trò quảng cáo của Biti’s, kéo sự chú ý của mọi người vào chi tiết vô lý trong MV để tăng độ phủ rộng của thương hiệu Biti’s.

Và kết quả thì mọi người thấy rồi đó, Biti’s đã có sự trở lại không thể nào hoành tráng hơn với mẫu sneaker Biti’s Hunter.

Thật sự, câu chuyện lần này có thể sử dụng để làm “case study” cho ngành Marketing sau này. 

Nhưng bạn có biết cái gì cũng đang làm điên đảo giới trẻ Việt Nam trong thời gian vừa qua không?

Đó chính là Freetalk English đang có chương trình khuyến mãi cực sốc trong thời gian có hạn.

Đăng ký ngay các khóa học của Freetalk English trong thời gian từ BÂY GIỜ đến 30/07/2019 để nhận được những món quà cực cool ngầu trị giá từ 30-500k.

Đảm bảo học xong nói câu nào rõ ràng câu ấy. Không bao giờ có chuyện nói mà người khác hiểu sai nghĩa cả.

Đăng ký ngay tại ĐÂY

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *